![Selo Ram postaje eko-muzej 1 Selo Ram postaje eko-muzej 1](https://www.danas.rs/wp-content/uploads/2018/02/4-5br4.jpg)
Prema ideji Ministarstva kulture, čitavo selo Ram, sa jednom od naših najlepših kula na vodi, koje se nalazi na Dunavu nekoliko kilometara uzvodno od Velikog Gradišta, trebalo bi da se uredi kao eko-muzej.
Dejan Radovanović, direktor smederevskog Zavoda za zaštitu spomenika kulture u čijoj je nadležnosti i ovo fortifikacijsko utvrđenje, kaže da je Ramska tvrđava nastala u važnoj fazi Turske imperije kada se širila ka severu i zapadu, kao i iz faze austrijsko-turskih ratova krajem 17. i početkom 18. veka od kada datira najveći deo danas vidljivih objekata. Nakon istraživanja oko 70 odsto unutrašnjosti tvrđave, arheolozi su došli do originalnog poda, ali i drugih detalja koji svedoče o tome kako je organizovan život u ovom utvrđenju.
– Otkriven je i niz objekata izgrađenih od 16. do 18. veka, kada tvrđava više nije omogućavala život vojnog logora. Pronađene su i puške iz 17. veka, lako naoružanje, alat, posude, ali i kineski porculan i staklo, što ukazuje na to da tvrđava nije bila samo vojno uporište već i kulturni centar ovog dela Srbije, kazao je Dragan Jacanović, arheolog Narodnog muzeja u Požarevcu. Pronađeni predmeti će nakon restauracije biti izloženi u tvrđavi.
Inače, kako smo vas već obaveštavali u Ramskoj tvrđavi je, nakon šest meseci intenzivnih radova, sredinom novembra 2017. godine, završena četvrta faza arheoloških istraživanja i prva faza obnove ovog utvrđenja na obali Dunava. Prošlogodišnja sezona istraživačkih i konzervatorsko-restauratorskih radova bila je dugotrajna i veoma intenzivna, uz angažovanje velikog broja stručnjaka, majstora i fizičkih radnika iz Republike Srbije i Turske Republike.
Restauracija tvrđave pretežno je obuhvatila radove na obnovi tri kule i četiri zidna platna. Kula 1 obezbeđena je drvenom skelom spolja i iznutra što je omogućilo bezbedan ulaz u tvrđavu i njeno korišćenje tokom izvođenja radova. Najveći obim radova zahtevala je kula 2 koja je bila razrušena do temelja i koja je ove godine delimično obnovljena. Pored sanacije delova temelja, kula je zajedno sa topovskim otvorima je ozidana do svoda. Obnovljene su kule 4 i 5 sa zupcima i parapetima, a izvršena je i potpuna obnova četiri zidna platna sa zupcima i parapetima. Za restauraciju Ramske tvrđave korišćen je isti materijal kao i za njenu izgradnju – kamen iz lokalnog kamenoloma, opeka starog formata koja je namenski pravljena i krečni malter. Radove na obnovi Ramske tvrđave izvodila je turska firma „ABMA Restaurasion“ uz konzervatorski nadzor Regionalnog zavoda za zaštitu spomenika kulture Smederevo, a prema „Projektu obnove Tvrđave Ram“ koji je izradila projektantska kuća ANB Mimarlik Musavirlik Insaat ve Ticaret LTD. Sti. iz Ankare. Finansijska sredstva obezbedila je Turska agencija za međunarodni razvoj i saradnju (TIKA).
Uporedo sa radovima na obnovi nastavljena su arheološka iskopavanja i istraživanja unutrašnjeg prostora Ramske tvrđave i prostora između glavnog i spoljašnjeg bedema, koja od 2015. godine izvodi Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Smederevo sredstvima Ministarstva kulture i informisanja, uz finansijsku pomoć koju je ove godine kao i za obnovu Tvrđave obezbedila TIKA. Arheološka iskopavanja i istraživanja najvećim delom bila su skoncentrisana na unutrašnji prostor Tvrđave. Istraživanjima je obuhvaćena površina od gotovo 1.500 kvadratnih metara, a otkriven je veliki broj objekata za smeštaj vojske i mnoštvo pokretnih arheoloških nalaza.
Radovi na kuli do kraja ove godine
Rezultati arheoloških istraživanja su važni za buduću prezentaciju i parterno uređenje unutrašnjosti Tvrđave i njenog neposrednog okruženja, kao i za sklapanje potpunije slike o prošlosti i hronologiji samog utvrđenja, životu vojne posade, ali i okolnog naselja. Planirano je da se radovi nastave na proleće i završe do kraja građevinske sezone 2018. godine.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.