![Smederevska opština namerava da sruši grad 1 Smederevska opština namerava da sruši grad 1](https://www.danas.rs/wp-content/uploads/2018/04/Foto-za-Danas-002-e1616786843952.jpg)
Dnevni list „Mali žurnal“ je na današnji dan, pre 110 godina, objavio tekst u kojem se najavljuje rušenje Smederevskog grada, autora Vojislava M. Rosića, koji se oštro buni protiv te odluke opštine i naglašava važnost spomenika, kao jedino svedočanstvo nekog istorijskog momenta.
Dve narodne izreke govore o važnosti spomenika kao živog dela istorijske prošlosti: „Svaki narod treba onako ceniti kako poštuje svoju prošlost“, i „Jedan narod treba onako ceniti, kako neguje i čuva „svoje istorijske spomenike“.
Spomenici su poput gradova; ostali su do dana današnjeg svedočeći o mnogim neispričanim pričama, ljubavima i ratovima, generacijama i velikim diktatorima.
Uništiti jedan grad ili spomenik znači uništiti njegovu istoriju i identitet.
Narod kroz njih prikazuje koliko ceni svoju prošlost. Pretežno obrazovana društva više čuvaju spomenike i ne daju vremenu šansu da ih ošteti.
Sva veća i razvijenija društva imaju svoje spomenike poput Nemačke, Austrije i Francuske, a takođe postoje i društva za zaštitu istorijskih spomenika.
Ta su se društva toliko starala o svojim znamenostima, da ukoliko bi im se nešto dogodilo, ono bi dizalo bunu protiv čuvara koji je bio zadužen za njih, a očigledno nije dobro radio svoj posao, pa bi potom tražili ostavku istog.
![Smederevska opština namerava da sruši grad 2 Smederevska opština namerava da sruši grad 2](https://www.danas.rs/wp-content/uploads/2021/07/Mali-zurnal-Screenshot-za-27.jul-1911.-godina-1-212x300.png)
„Kada bi bile porušene piramide; u Španiji Alhambra, u Nemačkoj stari srednjovekovni gradići, u Italiji koloseum: u Grčkoj ostaci Partenona; u Francuskoj njeni istorijski spomenici, dalo bi se svedočanstvo koliko se malo vodi računa o istorijskom životu, o istorijskoj prošlosti tih naroda.“
Ceo svet ide pravim putem, jedino smo mi pošli „drugim putem, pa hoćemo ako što govori o nama da uništimo“, ističe autor teksta.
Navodi se da su Srbi više svojih spomenika uništili nego što su to svojevremeno učinili Turci.
Vojislav M. Rosić potpuno opravdava stav da treba „prezirati“ narode koji ne poštuju svoje spomenike i kulturu, pa tako kroz ovaj tekst poziva svoj narod da se čuva takvog mišljenja i da ne da ono bez čega se ne može: bez dokaza o svojoj istoriji.
Celokupno izdanje može da se čita na linku Narodne biblioteke.
List Danas svakoga dana prelistava glavne vesti na današnji dan pre 110 godina, tačnije 1911. godine. Predmet analize je dnevni list Mali Žurnal, koji danas ne postoji. Novine su izlazile u Beogradu kao informativni dnevni list od 1894-1915, godine i potom 1920 godine. Vlasnik i odgovorni urednik bio je Jovan Živković. Vremenom, list se razvijao i tematski širio: imao je dobru dopisničku mrežu, pratio je kulturni život i političke događaje.
Projekat je realizovan u saradnji i uz materijal iz digitalne arhive Narodne biblioteke Srbije.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.